Meer genieten van betere wijn met wijnschrijver Bruno Vanspauwen

Rijk? Koop eens een wijnkasteel.

wijnnieuws

Rijk? Koop eens een wijnkasteel.

Steeds meer zakenlui die fortuin hebben gemaakt, kiezen er voor om een wijnkasteel te kopen. Wie zijn zij? En waarom doen zij dat? Van business naar wijnbouw in tien portretten.


"Over wijn wordt vaak lyrisch gedaan, maar men vergeet dat het ook een economisch product is." Dat schreef Rod Phillips, een Canadese hoogleraar geschiedenis en fervent wijnliefhebber, in zijn boek "Een kleine geschiedenis van wijn".
Zakenlui beseffen dat maar al te goed. Ze kochten zelf al gretig dure wijnen en wisten dus hoe aantrekkelijk wijn is voor hun sociale klasse. Vandaar dat zij de stap zetten naar een eigen wijnkasteel. Uit passie voor de wijn? Ongetwijfeld. Maar ook omdat dit een van de veiligste beleggingen ter wereld is voor het geld dat zij hebben verdiend.

Eerst en vooral kopen zij een uniek patrimonium van een historisch kasteel en wereldberoemde wijngaarden, dat op de lange termijn alleen maar in waarde kan stijgen. Daarnaast kopen zij een merkproduct - de wijn zelf - waar altijd vraag naar zal zijn. Elke mythische kasteelnaam (Latour, Haut-Brion, Cheval Blanc enz.) is uniek in de wereld en heeft slechts een beperkt aanbod dat door steeds meer rijken gegeerd is: je kan die wijn dus alsmaar duurder verkopen. Namen van wijnkastelen zijn uitgegroeid tot wereldwijde luxemerken, met een potentieel dat verder reikt dan wijn alleen.

Dat heeft weliswaar zijn prijs: om een topkasteel te kopen, moet je over bijzonder veel geld beschikken. Vandaar dat alleen gefortuneerde zakenlui, die al zeer succesvol waren in een andere business, zich dit kunnen veroorloven.

Gaan zij dan zelf in de wijngaard werken of de wijn maken? Meestal niet. Na aankoop blijft de bestaande equipe op post, of wordt er een nieuwe algemeen directeur aangeworven die alles operationeel regelt. Voor deze zakenlui is een wijndomein een bedrijf als een ander, en zo runnen zij het ook. Toch is er één verschil. Terwijl zij het in hun business gewend zijn om strategieën uit te tekenen op basis van objectieve parameters, krijgen zij in de wijnbouw af te rekenen met één grote onvoorspelbare factor: de natuur, die een oogst kan maken of kraken. Vandaar dat niet alle zakenlui in de wijnbouw blijven. Maar deze tien wel.


1. Clarence Dillon, Verenigde Staten (overleden op 96-jarige leeftijd)

- Rijk geworden met bankieren

- Kocht Château Haut-Brion, 1er grand cru classé in Pessac-Léognan

Clarence Dillon, geboren in 1882 in Texas, was een pionier onder de zakenlui die een wijnkasteel kopen. Reeds in 1935 kocht deze bankier een van de absolute topkastelen in Bordeaux: Château Haut-Brion, een van de vijf wijnkastelen die prat kunnen gaan op de allerhoogste onderscheiding van premier grand cru classé. Nadien kocht hij nog verschillende kastelen in de buurt bij, die na verloop van tijd onder het label La Mission Haut-Brion gebracht werden. Clarence Dillon overleed in 1979, zijn bedrijf Clarence Dillon Wines is nog altijd in handen van zijn erfgenamen. In 2011 werd nog een acquisitie gedaan: Château Tertre Daugay in Saint-Emilion, herdoopt tot Château Quintus.

2. Robert Wilmers, Verenigde Staten (overleden op 83-jarige leeftijd)

- Rijk geworden met bankieren

- Kocht Château Haut-Bailly, cru classé in Pessac-Léognan

Sinds 1955 was het mythische Château Haut-Bailly in handen van de familie Sanders, een familie met Belgische wortels. Decennialang maakte zij wijnen met een opmerkelijke kwaliteit en elegante stijl. Maar in 1998 verkocht Jean Sanders, bij gebrek aan opvolging, het kasteel aan een Amerikaans bankier, Robert Wilmers. Die had op 46-jarige leeftijd de M&T Bank overgenomen en het zakencijfer verhoogd van 2 naar 100 miljard dollar. Opmerkelijk is dat Wilmers de kleindochter van Jean Sanders, Veronique Sanders, aanwierf om het domein te leiden. Wilmers investeerde fors in het kasteel waardoor het zijn glorie van weleer heeft teruggewonnen. Hij overleed onverwachts vorig jaar op 16 december. Zijn zoon neemt nu het beheer over.

3. Albert Frère, België (92)

- Rijk geworden met staal en aandelenhandel

- Kocht Château Cheval Blanc, 1er grand cru classé in Saint-Emilion (samen met Bernard Arnault)

Albert Frère begon in de ijzerwarenhandel van zijn ouders, kocht zijn eerste staalfabrieken in Wallonië, en slaagde erin die te verkopen aan de Belgische staat toen de staalindustrie in het slop geraakte. Het geld investeerde hij in andere bedrijven. In 1998 kocht hij Château Cheval Blanc samen met de Franse zakenman Bernard Arnault. Cheval Blanc behoort als premier grand cru classé in Saint-Emilion tot de mythische namen uit de wijnwereld. Er werd gezegd dat Frère er een dure hobby op nahield, maar hij hield vol dat het om een zakelijke investering ging met het oog op waardevermeerdering. Vandaag blijkt dat hij dat goed had ingeschat.

4. Bernard Arnault, Frankrijk (69)

- Rijk geworden met luxeproducten

- Kocht Château Cheval Blanc (samen met Albert Frère) en nog vele andere wijndomeinen

Bernard Arnault is topman en aandeelhouder van de grootste holding van luxeproducten ter wereld: Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH). Die investeert in mode (Vuitton, Dior, Givenchy, Kenzo), parfums en cosmetica (Guerlain), horloges (TAG Heuer), juwelen (Bulgari), sterke dranken (Hennessy), champagnes (Moët & Chandon, Veuve Clicquot, Dom Pérignon) en wijndomeinen in de hele wereld. Arnault stapte op 22-jarige leeftijd in het aannemersbedrijf van zijn vader, overtuigde hem om het te verkopen en het geld te investeren in luxeproducten. Dat heeft hem tot de rijkste man van Frankrijk gemaakt. Arnault is een groot kunstverzamelaar die in Parijs een indrukwekkende kunsttempel liet optrekken, de Louis Vuitton Foundation.

5. François Pinault, Frankrijk (81)

- Rijk geworden met retail en mode

- Kocht Château Latour, 1er grand cru classé in Pauillac

Het parcours van François Pinault loopt opvallend gelijk met dat van Bernard Arnault. Eerst had hij een bedrijf dat in retail investeerde (Fnac, La Redoute) maar zich nadien op de luxebusiness richtte, vooral mode (Gucci, Stella McCartney, Yves Saint Laurent). Dan volgden investeringen in wijn: Château Latour (een van de vijf premiers grands crus classés in Bordeaux), het mythische Château Grillet in de Rhônevallei (een van de enige Franse kastelen met een eigen appellation), en twee legendarische domeinen in Bourgogne, Clos-de-Tart en Domaine René Engel (dat hij omdoopte tot Domaine d'Eugénie, naar de naam van zijn vrouw). Net zoals Arnault is hij een kunstverzamelaar, met een eigen museum in Venetië en een tweede in aanbouw in Parijs.

6. Gérard Perse, Frankrijk (68)

- Rijk geworden met supermarkten

- Kocht Château Pavie, 1er grand cru classé in Saint-Emilion

Gérard Perse is een echte selfmade man. Hij begon met een kruidenierswinkeltje in een buitenwijk van Parijs, opende onder franchising een supermarkt voor Champion, en nam daarna supermarkt na supermarkt over. Met het fortuin dat hij vergaarde, kocht hij in zijn favoriete wijnstreek Saint-Emilion twee wijnkastelen (Monbousquet en Pavie-Decesse) en vervolgens de premier grand cru classé  Château Pavie. Daarop verkocht hij alles wat hij bezat in Parijs en verhuisde naar Saint-Emilion. Na 25 jaar, en aanvankelijk heel wat tegenkanting van de plaatselijke kasteelheren, is hij daar nu helemaal ingeburgerd.

7. Olivier en Martin Bouygues, Frankrijk (67 en 65)

- Rijk geworden met bouw, transport, telecom en media

- Kochten Château Montrose, 2ième grand cru classé in Saint-Estèphe

De broers Olivier en Martin Bouygues zijn de toplui en aandeelhouder van de Bouygues Group, die wereldwijd investeert in bouw, transport, telecom en media. Hun vader Francis richtte het bedrijf op in 1952, hij overleed in 1993. In 2006 kochten de broers het befaamde Château Montrose in Saint-Estèphe van de familie Charmolüe. In dezelfde gemeente namen ze ook Château Tronquoy-Lalande over. Vorig jaar nog kochten ze Clos Rougeard in Saumur-Champigny in de Loirestreek, minder bekend maar voor kenners een cultdomein. Sindsdien zijn de prijzen van de wijnen ervan geëxplodeerd.

8. Michel Reybier, Frankrijk (72)

- Rijk geworden met charcuterie

- Kocht Cos d'Estournel, 2ième grand cru classé in Saint-Estèphe

Michel Reybier richtte in 1982 het charcuteriebedrijf Aoste op, bekend van de merken Cochonou en Justin Bridou. Het telde 2.500 medewerkers toen hij het in 1996 verkocht aan de Amerikaanse groep Sara Lee. Vanaf dan richtte hij zich op de luxebusiness, vooral in de wijn-, hotel- en medische sector. In 2000 kocht hij Cos d'Estournel, uniek in Bordeaux door zijn oosterse architectuur. De naam komt van Louis Gaspard d'Estournel, die dit wijnkasteel in de 19de eeuw liet optrekken in het gehucht Cos. Als paardenhandelaar verkocht hij Arabische paarden in het Midden-Oosten, vandaar het idee van de oosterse bouwstijl. Nadien werd het verscheidene keren overgenomen door andere families, om ten slotte te belanden bij Michel Reybier.

9. Eric Albada Jelgersma, Nederland (79)

- Rijk geworden met supermarkten

- Kocht Château Giscours en Château du Tertre, grands crus classés in Margaux

Eric Albada Jelgersma werd met het supermarktconcern Laurus een van de rijkste Nederlanders. In 1995 kocht hij in Margaux Château Giscours, 3ième grand cru classé, en twee jaar later Château du Tertre, 5ième grand cru classé. Hij gaf het beheer in handen van Alexander Van Beek, ook een Nederlander en sinds lang een vriend van de familie. In 2004 kocht Jelgersma in Toscane het domein Caiarossa van de Vlaamse ex-muziekproducer Jan Theys. Een jaar later kwam hij ongelukkig ten val op zijn zeiljacht, waardoor hij nu grotendeels verlamd is. Desondanks blijft hij vanuit België en Zwitserland zijn wijnimperium leiden.

10. Jack Ma, China (53)

- Rijk geworden met e-commerce

- Kocht al vier wijnkastelen in Bordeaux

Als eigenaar van Alibaba, ook wel gekend als de Chinese Amazon, is Jack Ma de bekendste Chinese koper van wijnkastelen. Maar andere rijke landgenoten zijn hem voorafgegaan. Sinds 2000 werden al meer dan 150 Franse wijnkastelen door Chinezen gekocht, vooral in Bordeaux. Heel wat investeerders bezitten in China restaurants, hotels en/of winkelketens, waardoor ze verzekerd zijn van de afzet. Het bezit van een Frans wijnkasteel is in China ook het ultieme statussymbool. Jack Ma liet pas in 2016 zijn oog vallen op Bordeaux, maar heeft er reeds vier wijnkastelen gekocht. Tegelijk richtte hij in eigen land een e-commercebedrijf voor wijnen op.


Vijf rijke Vlamingen met een wijnkasteel  

1. Jacqueline Sioen (75)

Is de echtgenote van Jean-Jacques Sioen die in 1960 een bedrijf stichtte dat een wereldspeler werd: Sioen Industries, vooral bekend om zijn beschermkledij. In 1998 kocht de familie Château Marzelle, grand cru classé in Saint-Emilion, dat Jacqueline Sioen zelf leidt sinds het overlijden van haar man.

2. Griet Van Malderen (47)

Is de dochter van Paul Van Malderen, overleden in 2003, die zijn bedrijf Ontex uitbouwde tot een van de grootste Europese producenten van hygiëneproducten (luiers, vochtige doekjes, tampons ...). Zij bleef niet in het bedrijf en investeerde haar fortuin in drie wijnkastelen: Château Lussac in Lussac-Saint-Emilion, Vieux Maillet in Pomerol en de grand cru classé Franc-Mayne in Saint-Emilion. Dit laatste werd intussen alweer verkocht aan een Parijse zakenman. Ook de andere kastelen staan te koop. 

3. Virginie Saverys (57)

Behoort tot de gelijknamige redersfamilie, eigenaar van verschillende scheepvaartbedrijven. De grondlegger van de groep was Bernard Boel, die in de 19de eeuw een scheepswerf stichtte, later bekend als de Boelwerf. Virginie stapte in 2008 uit de familiebusiness en nam het Toscaanse wijndomein Avignonesi over.

4. Philippe Van de Vyvere (64)

Deze Oost-Vlaming is met zijn havengroep Sea Invest actief in de aanleg en het beheer van haventerminals in 25 havens over de hele wereld. Vorig jaar kocht hij Château Phélan-Ségur, een bekende cru bourgeois in Saint-Estèphe.   

5. Marc Verstraete (60)

Marc Verstraete leidde een bedrijf van industriële verpakkingen met wereldwijd 32 vestigingen. Toen hij 50 werd, koos hij voor een ander leven. Hij kocht in Zuid-Frankrijk het wijndomein Château Castigno, waar hij nu woont en werkt.

 

toegevoegd op 27.03.2018